Η Βαρβάρα Καλογεροπούλου-Μεταλληνού είναι θεολόγος και φιλόλογος, εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Γεννήθηκε στο Ληξούρι της Κεφαλονιάς το 1940, όπου έλαβε τη στοιχειώδη και εγκύκλια παιδεία. Σπούδασε Θεολογία (1958-1962) και Φιλολογία στο Τμήμα Βυζαντινών και Νεοελληνικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών (1979-1982), όπου έλαβε τα πτυχία Θεολογίας και Φιλολογίας. Πραγματοποίησε μεταπτυχιακές σπουδές στα Πανεπιστήμια Βόννης και Κολωνίας (1970-1975), σπουδάζοντας Δυτική Θεολογία, Κοινωνιολογία, Παιδαγωγικά, Ψυχολογία και, κυρίως, Βυζαντινολογία.
Εκπαιδευτικό έργο
Ξεκινώντας την επαγγελματική της σταδιοδρομία, υπηρέτησε ως θεολόγος καθηγήτρια στο Γυμνάσιο Αγίας Θέκλης στην Κεφαλονιά και στη Βαλλιάνειο Επαγγελματική Σχολή Ληξουρίου. Την τριετία 1965-1968 εργάσθηκε ως επιστημονική συνεργάτις του Καθηγητή Κωνσταντίνου Μπόνη της Θεολογικής Σχολής Αθηνών. Από το 1968 έως το 2006 υπηρέτησε ως θεολόγος καθηγήτρια στα Αρσάκεια Σχολεία Ψυχικού. Το 2000 έγινε διευθύντρια του Β΄ Αρσακείου Λυκείου και το 2004 του Κλασικού Αρσακείου Λυκείου, απ’ όπου και αφυπηρέτησε.
Αρχειακή έρευνα
Διεξήγαγε αρχειακές έρευνες στην Κεφαλονιά και στην Κέρκυρα. Από το 1966 ανέλαβε μαζί με τον σύζυγό της, π. Γεώργιο Μεταλληνό, την έρευνα, ταξινόμηση και καταλογογράφηση του Αρχείου των Αδελφών Τυπάλδων Ιακωβάτων (ΑΤΙ) στο Ληξούρι. Μαζί συγκρότησαν το Αρχείο της Ιεράς Θεολογικής Σχολής Χάλκης (Οικουμενικό Πατριαρχείο) για την πρώτη εικοσαετία της Σχολής (1844-1864), τη Σχολαρχία του Μητροπολίτου Σταυρουπόλεως Κωνσταντίνου Τυπάλδου-Ιακωβάτου.
Το 1985 το ζεύγος π. Γεωργίου και Βαρβάρας Μεταλληνού άρχισε τη δακτυλογραφημένη έκδοση του Αρχείου Χάλκης, το οποίο εκδόθηκε και «τύποις» σε πέντε τόμους (2003-2009, 2.449 σελίδες). Στις 24 Μαρτίου 2001 η έκδοση βραβεύτηκε από την Ακαδημία Αθηνών.
Κοινωνική προσφορά
Είναι μέλος πολλών συλλόγων, επιστημονικών και φιλανθρωπικών, και επίτιμη πρόεδρος του «Συλλόγου Προστασίας Αγέννητου Παιδιού - Η Αγκαλιά». Διετέλεσε πρόεδρος του Συλλόγου Γυναικών του πανεπιστημιακού Ναού του Αγίου Αντίπα, που χορηγεί υποτροφίες σε φοιτητές. Είναι μέλος της Ειδικής Συνοδικής Επιτροπής Γυναικείων Θεμάτων της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος και του Διορθοδόξου Κέντρου «Πορευθέντες».
Στο Λουρίδειο Ίδρυμα
Το 2020, μετά την εκδημία του μακαριστού π. Γεωργίου Μεταλληνού, εξελέγη ομόφωνα πρόεδρος του Λουριδείου Ιδρύματος, με σκοπό να ολοκληρώσει το έργο των αειμνήστων προκατόχων της, Ορέστη Λουρίδη και π. Γεωργίου Μεταλληνού.
Εργογραφία
Μεταξύ άλλων:
- «Ο Μοναχός Νεόφυτος Προδρομηνός και το θεολογικό του έργο», διδακτορική διατριβή, 1995.
- «Μαξίμου Πλανούδη, Προσωπογραφία με βάση τις επιστολές του», Παρνασσός ΚΔ΄ (1982) 558-599.
- «Ληξουριώτικα Χειρόγραφα. Άγνωστη πηγή του Διονυσίου Σολωμού και του Nikolo Tommaseo», Αθήνα 1986, 230 σ. Ανακοινώθηκε στην Ακαδημία Αθηνών από τον ακαδημαϊκό Κωνσταντίνο Μπόνη.
- «Η αίρεση και η αντιμετώπισή της (με βάση τους Λόγους Κατά Αρειανών του Μ. Αθανασίου)», Κοινωνία Λ (1987) 183-208.
- «Μια Έκθεση για το Πατριαρχείο Ιεροσολύμων (1853)», Θεολογία Ξ (1989) 801-825.
- «Η Γυναίκα στην καθ’ ημάς Ανατολή», Αθήνα 1992, 108 σ.
- «Οικογένεια. Αναζητώντας νόημα ζωής», εκδ. Παρρησία, 95 σ.
- «Μάνα. Πηγή ζωής και αγάπης», εκδ. Παρρησία, 175 σ.
Βιβλία της για γυναικεία και οικογενειακά θέματα έχουν μεταφραστεί και στα γερμανικά.